Skip to main content

. • I BRUD CENADA ~ V« CYNNWY8 HAHES GWEITHREDIADAÜ A LLWYDDIANT QtF»I«-IOi!* CftlÉTIOMOCOt,— Yr ydych wedi ctywed yu fynych raai "Uawn yw tywyll-leoedd y ddaearo drig- fanau trawsder:" ac yn y cerfiad yo y Brup preaennol y niae genych^ un prawf o liyny. Arddengys yr hyn a elwir yn India yn Suttee; hyny y w, gwraig weddw yn cael ei llosgi gyda, chorffei gwr U augc- edig. Mae y crug angladdawl, fel y gwelwch ef, ar genlan yr afon Ganges. Gwneir efogoed, brwyn, aphorfa; oddeutu tair tioedfedd o uchder, chwech troedfedd o hyd, ac oddeutu pedair troedfeìld o led, Chwi a ganfyddwch y coiff marw yn goi • wedd yr ochr agosaf i'r afon; a'r weddw dlawd yn eigotìeidio â'i llaw ddeheu droa ei ddwyfron. Mae y polion uchel sydd yo sefyll ar eu penau ,wedi eu gosod i lawr i gadw y crug rhag niyned ar led,a'r pawl hir' íydd ar draws y crog a ddefnyddir i rwys- tro y wedd w 'rhag diangc, gan fod rhai o\ creaduriaid tlodion wedi cynnyg gwneud hyny weithiau, wYth gael eu rhostio 'gan y fflauiau. l'wysir y pawlilawrgan ddau ddyu, un ar 'bob oelir, a thu cefn iddynt y iuae dau ereill, yn arllwys dwfr arnynt rhag iddynt gael eu llosgi gän y táu. V dyn tew ar y llaw aswy yw y brahman, neu yr'offeiriad sydd yn gweini. Chwi a welwch eî fod yn gwisgo y poi''a, neu yr edau sanctaidd, yr hyn yw yr arwydd o'r swydd, oddiamgylch ei wddf, a'r papyr yneilawyw un o'u Shustera, neu lyfrau sanctaidd, o'r hwn y datllena y cytar- wyddiadau tuag at gyílawni yn ddyladwy y ddefod ddychryoHyd hón. O'i flaen ef y niae dyn ieuangc, mab henaf y teulu, yr hwn sydd newydd osod y ffagl yn y crug ar yr hwn y mae ei faui fyw i gael ei llosgi yn lltidw! Tu cefn yn etstedd ar risiau y ghaut, peu y lle sydd yn dyfod o'r afon, y mae dau herson, perthynasau y tr<iugc- edig, y rhaí a y.mddangosant fod ychydig ynaiarus; ond y mae yr holl dyrîa heb- law hwynt mor llawen a diofal a thyrfa mewn ffair. Maent yn gwaeddi " hurree bol" (inath o floedd) ac yn ehwareu ar amryw fath oofferynau cerdd, mewn trefn i foddi ysgrechfeydd y weddw dlawd wrth gael ei llosgi. Ar hen y geulan y mae Cènadwr Saeinig, yr hwn sydd uewydd lanio o'r bád. Mae ei wynebpryd yodang- RUIF. VI. Mthefin, 1832.] os y teimladau o ddyçhryt) s'tbostii.l I pha rai y mae yu ediych ar yr olyg»* ddythrynllyd; aç y mae yn ymresymn ar y pwngc à brodor cyfrifoL yr hwn sydd yn eistedd vn ffenestr y ty, yr hẃu » ymddengys tod yn ta'u ih>iv gyniiiiairit o syiw, ond yinddengys y dorî' WljHgofoa oddiaiimylch yn benderfynol i beidio gwraudaw ar ddim a ddywedai witliyut am eu ffolinéb. Un o'r Cènadon a ddarlunia y gwaith creulawn hwn fel y canlỳujr—"Oddeutu puuip o'r-gloch y pryduawriíhwn, deibyn- iais hysbysiiteth fod menyw i gael ei liosgi gyda chorff ei gwr, Aethum yn ddioed i'r gtmut, ac un o'r brodyr brodorol gyda mi. Yr oedd y lle oddeutu uiilltir o'n tý iri, Yr oedd aiuryw o'r bnihtnaniaid yu eru hadnahod, a phan daethom i'w golwg gwnaw:! árwydd i waeddi hurree bo[— blt)'~ ree bol, Äetliom i'r lle yr oedd y, corrf inarw yn gorwe,dd ar y crug, yr hwn oedd. oddeutn tair troedfetld oddiwrth y llawr. Yr oedd y erug yii ddigon llydan i gor'ff aiall orwedd yu ei ociir, ac oddentu chwech troedfedd o hyd. Yroedd y brah- nian tew llofiuddiog,! yr hwn a yinddang- osai fod prif gyfarwyd.dwr yn y gwaitli, •yn dal yjf ei law, ddalen a broSesai fod o'r Shaster coch, yn cyfarwyddo pa fodd y cyflawnid y ddefod. Yr oedd ynoswua therfysg dychrynllyd. Gorchymyuwyd i ni amryw weithiau beidio cyíìwidd à'r crug. Gofynais i'r ofleiri^d pa fodd y gallent ;rjrmtiíeiyd rhan mewn gwaith nior llofiiiddiog; ond yr oedd y cwbl yn wall- gofrwydd a cluochfloeddiadau. Huaaai cystal i uii dewi; etto pwy b'i un wieich- ionen o.gariad at y nntur ddynol a allasai fod yn ddystaw ? Yr oeddynt yn myned i osòd dau bawl îr yn gioes ar y cruj; i gadw y weddw i lawr; pryd y dywedasom fod y llywedraeth wedi gorchytnyn na fyddai i un tr^is gael el arferyd ; yna ym- attalia'sant. Yn awr dychwelodd y we- ddw wedi bod yn ymolchi, ac fel yr oedd yn dynesu at y crug, gŵaeddorld y dyrfa hurree uol. Gwedi iddi ddyfod yn mlaen, yr offeii iaid oll a'i hamgylchasant mewn mynyd, a dechreuasant ei phrysuro oddi» amcylch y crng. Y brahnian a grybwylN wyd ucliod oedd yu dal y ddaleu.a ddech- reuodd ddarilen, ond yr oedd y sŵn yu [/. Thotnat, Argraffydd, Abertei/.