Skip to main content

Y GEEDDORFA: Cglcjygraton UisüI nt foaäaitäítjj ŵtxòaaxmfy u §arì)krnm£fjj (Otymàg. flYTTO^Tìn^DTG AR Y CYTTTâF O BOB MIS= Ehif85 CYF. VII. GORPHENAF, 1880. Pris 2c. "EMMANUEL," DR PARRY, FEL CYFANSODDLAD, Gan Olygydd y "Musical Standard." Mae'n darllenwyr yn ddiameu yn gwybod focl "Emmanuel'' ( Dr. Parry) wedi ei gorphen ai pherfformio, ie wedi ei pherfformio yn y Bríf ddinas, ac wedi tynu allan alluoedd heirniadol y prif eritics cerddorol. Cafwyd hanes y perfformiad—wrth gwrs— yn ein newyddiaduron dyddiol ac wythnosol. Fel rheol ni cheir yn y cyfryw (gydag eithrio y Goleuad ) ond séboni a wahlingo pob math o gyfansoddiad yn gystal a phôb math o berfformiad. Dysgwylia y çerddor meddylgar gael rhywbeth mewn adolygiad ar gyfanwaith mor uchelgeisiol a'r Emmanuel amgen na'n hysbysu fod yr oratorio yn cael ei hagor gan overture, fod Becit fan hyn, Solo fan acw, a Chorus mewn man arall &c. Pa adeiladaeth ywcael gwybod pethau fel yna—pethau sydd yn mhob gwaith 'or fath. Ond dyna, yr ydym wedi aguhofio mai myned ì gyfieithu erthygl alluog golygydd y Musical Standard oeddem, ac y mae cael haner gair o ganmolaeth oddi- wrth y cyhoeddiad cerddorol uchod yn llawer iawn mwy o frlod ì awdwr yr " Emmanuel " na dim a ellir ddisgwyl gael gan sebonwyr y newyddiaduron Cynneig; ni cheir ef un amser yn ysgrifenu o dan ddylanwad cyfeillgarwch nac eiddigedd ychwaith. Hydd pob cerddor—nad yw yn cael ei flino gan eiddigedd—yn sicr o deimlo yn falch fod gwaith príf gerddor Gwalia yn sefyll mor uchel yn marn un sydd yn meddu barn, sef Golygydd y Musical Siandard, yr hwn a ysgrifena mewn cysylltiad a'r Emmanüel. "Osnad ydym (ni y Saeson) yn wirioneddol yn bobl gerddorol, rhaid i'r achwynwyr mwyaf gerwin addef, mai y Saeson o bawb ydynt y mwyaf llwydd- ianus yn eu hymgais i fod yn gerddorol. Os nad yw y Prydeinwyr y genedl gerddorol, nid oes yr un genedl arall wcdi ymgeisio mor galed i geisio iachâu ei bai neu wedi gwneud cymaint o ymdrech i elwa oddi wrth esiamplau ardderchog a gafwyd gan Germany ac ltaly. Os nad oes dim arall yn dangos hyn mae nifer yr oratorios a gynyrchwyd yn ddigon o brawf. Os nad ydym wedi dyfod i'r golwg ag un Handel »eu Mendelssohn, yr un Baeh neu Beethovcn, na'r un Spohr na Mozart, yr ydyiu o leiaf wedi codi nifer o gerddorion, gweithiau pa rai mewn unrhyw oes a adlewyrchant o'r heiliau mawrion hyny. Mae "Emanuel" (Dr. Parry )—Yr oratorio olaf yn jbrawf ychwanegol ein bod yn rhodio ar hyd y llwybr iawn ac yn gweithio am nod uchel. Nid ydym yn myned i geisio profi fod gwaith Dr. Parry yn y rhes.tr flaenaf; yr ydym yn cyfeirio ato yn unig fel un prawf o'r cynhauaf ag sydd yn cael ei gasglu yn Lloegr ocldiwrth yr hadau ag sj^dd wecli en hau gan ysgrifenwyr clasurol gwledydcl eraill, yr ydym o'r farn nad yw " Emmanuel'' yn waith o'r gradd uchelaf, nac ychwaith y goreu all Dr. Parry ei ysgrifenu. Nid yw ond naturiol í astudwyr gweithiau y prif feistri, yn eu hymgeisiadan cyntaf, i ddangos traccs or hyn y raaent wedi bod yn ofalus astudio, fel nacl yw yn rliyfedd fod cydganau Dr. Parry yn dangos traces o Handel, ei felodeg o Mendelssohn, a'i instrumentation o Wagner. Nid ydym yn nodi y ffeithiau hyn gyda'r bwriad o ddigaloni Dr. Parry— ©nd yn hollol fel arall, gwelwn yn ei oratorio ddigoíi o wybodaeth gelfyddydol, digon o afael yn ei nöcì- weddu, a digon o allu chwareuyddol i'n argyhoeddi pan yr ymryddha efe yn fwy llwyr oddi wrth hen gymcleithasau, a dadblygu ei hun yn llwyrach gallwn ddisgwyl gwaith gwir fawr oddiwrtho. Nis gallai y mwynf o'r holl gyfansoddwyr yn ei weithiau cyntaf daflu ymaith y melodedd fu yn astudio. Gan hyny nid oes achos i Dr. Parry gywyl- yddio pan dywedir wrtho fod ei oratorio wedi ei lliwio yn gryf gan adgofion o bethau—nid oedd yn. ddichonadwy bod yn wahanol. Ond y mae y gwaith hwn yn ychwanegiad at y rhestr newydd o'r gweithiau Seisnig, pa rai gyda'i gilydd sydd yn ardderchog gyfanweithiau, gwerth astudiaeth y rliai hyny sychl yn gwadu ein bod y'n genedl gerddorol. Mae Bennett's "Womanir of Samaria," Macfarren's '' John the Baptist" a "Joseph," Ouseley's "Polycarp" a "Hagar,'' Sullivan's "Üght of the World'' a " Prodigal Son," Smart's " Jacob," Bexley's "Israe! Restoied," Dearîe's "Jsrael in the Wüderness," Stainer's "Daughter of Jairus," Aames' ^Hezekiah," Barnby's " Bebelcah," Tolhurst's Ruth," Hileí■, "The Patriarchs" a " Watchfulness," Arnold'w "Ahab," Leslie's " First Christmas Morn," a'r olaí: ond nid y lleiaf yw '' Emmanuel " Dr. Parry, yr hon a ddengys fod ein gwlad yn rhoddi ei nerth ar waitb. Pa wlad arall a roddodd i r byd gymaint nifer o oratorios a chantatas cysegredig yn ystod y 3j) mlynedd diweddaf a Lloegr? "Ond nid ydynt oll yn weithiau o athrylith. Gwir; ond y maent oll yn arwydd o ymdrech i dynu a'r ol pethau uwch, yr hyn sydd yn arwydd sicr fod y gelfyddyd yn redclfol yn mhobl Prydain, a'n bod wedi ein galw at waith? fod athrylith yn bywhau ac yn cael ei hamlygu, ac fod ymarferiad fel yn mhob gwlad arall yn sicr o gyriyrchu