Skip to main content

161 J 0 H N HOWAED (Y DYNGARWIt). ë^âJ^CHYDiG enwau sydd yn fwj* adnabyddus yn y byd ciistionogol Jflf nag eiddo John Howard; ac erys ei goffadwriaeth yn beraidd ■"■ ac anwyl ani oesau eto i ddyfod fel y dyngarwr penaf a rnwy- af llafurus a welodd un wlad erioed. Nis gwyddys yn sicr pa bryd na pha le y ganwyd Jobn Howard, eitbr daetb i'r byd yma yn 1726. Marsiandwr yn Llundain oedd ei dad, yr bwn a ddringodd i sefyllfa ucbel trwy bunan-lafur ac yrndrech. Bu farw mam Jobn Howard pan oedd efe eto yn blent- yn, íel na cbafodd efe fwynbau dim o'i cbyfarwyddyd na'i hadd- ysgiadau. Plentyn egwan ac eiddil oedd, ac yr oedd yn ddigon gwanaidd o gorff ac iecbyd holl ddyddiau ei einioes. Pan fu farw ei dad, daetb cyfoethmawri ran John Howard a'i chwaer; rhodd- odd derfyn ar dymor ei brentisiaeth, gwnaeth y preparations dy- munol, ac aeth ar y cyfandir i ddiwyllio ei feddwl a chryfhau ei îechyd. Bu felly ani fìynyddoedd lawer, a diameu fod hyny wedi bod o fantais dirfawr iddo yn ei ymweliadau olynol ar y cyfandir yn y cymeriad o ddyngarur; a gŵyr eich darllenwyr oll beth y mae hyny yn ei gynwys. Dychwelodd i Loegr, ac o'r pryd hwnw dechreuodd Howard k " Medi, 1874.