Skip to main content

226 TRYSOBFA Y PLANT. Hydref, 1810—pan oedd ei gyfaill a'i gydysgolor, Lewis Edwards, Pwllcenawon, Perdlwyn, yn flwydd oed union. Ganed y ddau o fewn pedair milldir i'w gilydd. Mab ydoedd E. Luinley i Edward a Margaret Luuiley. Yr oedd yr hynaf o unarddeg o blant; ac nid oes ond uu o honynt yn fyw heddyw —Mrs. T. Samuel, Aberystwyth. Cafodd ei addysg yn Ysgolion Gramadegol Aberystwyth a Llanfiangel. Dechreuodd bregethu cyu ei fod yn 20 oed. Bu yu cadAv ysgol yn ei dref enedigol, ac yn Llandilo. Gadawodd Laudilo a'r ysgol i fyned i gymeryd gofal yr achos Saesneg yn Lacharn. Yno yr oedd pan ordeiuiwyd ef yn 1836. Aeth oddiyuo i Lanfairumallt, lle y priododd ac yr aeth i gysylltiad niasnachol. Symudodd oddiyuo i gaiio y fasuach yn mlaen yn Llanyrnddyfri, ac yn bur fuan aeth oddiyno i Abertawy, yu ÍS46, a bu yno yn gwneyd masnach lwyddianus am 15 mlynedd. Bu yn byw yn Nghaer- dydd wedi hyny am tua phum' mlynedd. Yn 1866 syniudodd i gymeryd gofal eglwys Seacombe, Liverpool, ac yno y bu hyd ei farwolaeth yn 1884, pan yn 74 mlwydd oed. Mae ysgrif rhagorol arno gan y Parch. G. Ellis, M.A., wedi yniddangos yn y Geninen am Mawrth, 1898. Buasai yn dda genym ei gweled wedi ei chyhoeddi dan ffurf Cofiant iddo. Y mae yn wir deilwng o hono. Ymddangosodd "Braslun" o hono gan yr ysgrifenydd yn Nhrysorfa y Plakt, am 1^63, heb gofîa ei enw; a chan fod 36 mlynedd oddiar hyny, rhoddwn y desgrifiad hwnw o hono yma. " Y mae wedi sefydlu ei gymeiiad a'i boblogrwydd fel dyu cyhoeddus er ys blynyddau, ac wedi cymeryd ei safle mewn cylch uchel, ac ennill gradd dda ymysg gweinidogion cymhwys y Testament Newydd. Dyn o faintioli cyflredin ydyw; gwyrieb tarawiadol, llym, ac eofn ; ei ben bellach yn llwydo, a'i wallt yn dechreu cilio, fel y gallo pawb weled uchder ei dalcen. Mae ei wedd a'i dcn yn cyhoeddi ysbryd annibynol; a bydd ei eiriau yn fynych yn grâs a chwta; ond ei air garwaf yw y cyntaf. Po agosaf y gwesgwch atto, pellaf y cilia yr argraff o'r yspryd ceidwadol ac annibynol, a mwyaf ymwybodol y deuwch o'i galon a'i ynilyniad. Os gellwch feddwl o draw mai • gwr houeddig ' ac estron ydyw, a'i fod am i chwi gadw o fewn pellder cyfaddas, mentrwch chwi ymlaen, a chewch ddeall mai dyn fel chwithau ydyw ; a daw mor agos atoch fel y gallocli ddywedyd " Fy mrawd ' wrtho. " Prif brydweddau ei wyueb ydynt,—tomad taclus a phrydferth ei enau, trwyn go fawr, a chyffyrddiad Ehufeinig ynddo, a llygad byw a threiddgar. Nid Ìlygad ydyw yn rhyw hanner guddio yn namddenol a ffals tu cefn i'r amrautau. Nid oes nemawr o'r cyfrwysynddo; cedwir y lleni yn 61 bob amser, ac egyr yntau ei hun o led y pen o'ch blaen. Mae gonestrwydd