Skip to main content

232 AMRYWIAETH. gyferbyniol i'r proffwydoliaethau a nod- wyd ! Gellid nodi canoedd o adnodau yn j chwanegol pe byddai angenrhaid. Ond yr oedd y person y rhagddywedwyd mor fanwl y dygwyddai y pethau hyn iddo, jn Broffwyd eihunan. Efe a ragddywedodd ar amrywiol achosion wrth ei ddysgjbl- ion y dyoddefai farwolaeth greulon. Efe a ddywedodd mai ei genedl ei hun a'i eo;i- demniai ef; ac mai y Ccnedloedd a gyf- lawnai y weithred o'i ddienyddio. Efe a ragddywedodd am hyfdra Pedr, brad- wriaeth Judas, ac ofn a ffoedigaeth eu holl ddysgyblion pan y dalient ef. Proffwyd- odd hefyd am dywalltiad yr Ysbryd Glàn, ac nm ddinystriad Jerusalem a'r deml, yn nghyda'r holl erchylldra ofnadwy a ddylynai hyny, ac am wasgariad yr ludd- ewon, yr erlidigaethau a gai ei ganlyn- wyr, a'r llwyddiant a gai yr efengyl er gwaethafgwrthwynebiadau ei hollelynion. I adysgrifenu yr hoil adnodau lle y cry- bwyllir y pethau hyn, yn nghyda'r cyflawn- iadau o honynt, a fyddai adysgrifenu rhan fawr iawn o'r hanes a geir gan y pedwar Efengylwr. Yn ol tystiolaethau yr oes hòno, oni ddaeth yr holl bethau hyn yn gywir oddi amgylch % Onid oes genymy tystiol- iaethau mwyaf sicr a all hanesyddiaeth roddi i ni.ddarfod i lesu Grist ddyoddef a buddugoliaethu yn y modd yrhagddywed- oddefeí Ai oni chafodd ei ddysgyblion eu casau gan bawb % Ac oni arferwyd y creulonderau mwyaf gwarthus tuag atynt hwyl Oni ddaeth yr amser pan y tybiwyd y byddai eu dinystrio oddi ar y ddaear yn wasanaeth i Dduw, yn llesâd i'r gwirion- edd, ac yn ddaioni i gymdeithasl Ai oni ddinystriwyd Jerusalem a'r deml gan y Rhufeiniaid, fel naadawsant garegar gar- eg o'r adeilad ardderchog hòno'ì Ai onid oedd dyoddefìadau yr Iuddewon y cyfryw naddyoddefodd unrhyw genedl arall y fath, 'o ddechreuad creedigaeth Duw hyd y pryd hwnl' yn ol dywediad Crist, Marc xiii. i9. Ac ar olhyny, oni wasgarwyd hwynt yn mhlith yr holl Genedloedd, yn gyson à phroffwydoliaeth Crist 1 (Luc xxi 24.) Ac onid ydyw eu gwasgariad hwy yn par- hau hyd heddyw, ac yn brawf eglur o eir- wiredd y person a lefarodd y broffwydol- iacth'? Maeyrhanes arydd Josephus, yr hwn oedd yn biesenol pan ddinystriwyd y ddinas,yn cadarnhau yr unhanes a'r efeng- ylwyr. Pan y cymharwyf fì ddywediadau Iesu Grist gyda chyflwr presenol yr Iudd- ewon, yr wyf yn analluog i roddi cyfrif j am y cydymíFurflad sydd rhwng y naiü a'r \ llall, os gwadaf fi ei ddwyfol ysbrydoliaeth i ef. Yr wyf yn credu mor hollol fod j Crist wedirhagddywedyd y dygwyddiadau ' hyn cyn eu dyfod, ag ydwyfyn credu yr ì hanesydd sydd yn adrodd yr hanes o'r c\f- 1 lawniad o honynt. Wedi i mi chwilio yn fanwl a diduedd j i'r gwirioneddau liyn, a ydyw yn beth j rhyfedd fy mod yn proffesu fy hunan yn I gristion'] Pa fodd y gallaf yn rhcsymol I wrthwynebu y tystiolaethau sydd yn dy- | lyn y cyüawniadau proffwydoliaethol ì Yr i wyf yn gweled yn dra eglur fod llawer ' iawn o'r proffwydoliaethau wedi eu cyf- : lawni yn Nghrist; a bod llawer iawn o'r ; rhai a lefarwyd ganddo, wedi eu cyfiawni yn ddiddadl trwy yr hyn a ddygwyddodu. ! îsi wna dywedyd mai rliyw beth dam- weiniol oedd y cyfan foddloni fy rheswm i. A fydd yn ddigon i ddywedyd yn unig fod Awdwr ein crefydd, a bod y dynion hyny y rhai a gymerasant yr enw o bro- ffwydi arnynt, wedi dygwyddo tybied yn iawn ì Y mae y fath ddywediada'i a'r rhai hyn yn rhy wrthun a haerllug i feddwl y buasai y fath luaws o ddychymyg- ion gael eu cyfiawni mor hynod o gywir. Y dyn hwnw a all berswadio ei hunan i gredu y dyb hon, a ddylai fod y diwedd- af o bawb i'n beio ni am ein hygoeleiid yn credu y gwyrthiau, y rhyfeddodau, a'r arwyddion rhyfeddol a wnaed gan Icsu Grist. O'm rhan fy hunan, nis gallaí' gredu fod rhyw ddaroganwyr twyllodrus wedi gaìlu dywcdyd mor gywir am am- gylchiadau neillduolo enedigaeth, bywyd, a marwolaeth eiu Iliachawdwr, ganoedd o flynyddoedd cyn ei eni. Nis gallaí' gredu y gailasai unrhyw un ddywedyd (heb fud o dan y dwj fol ysbrydoliaeth) y buas- ai efe yn myned i mewn i Jerusalem yn marchogaeth ar ebol, a chael ei wcrthu yno am udeg darn ar ugain o arian ; ac aralì ddywedyd y buasai ei elynion yn trywanu ei ddwylaw a'i draed, ac y buasai ereiil yn gwatwar am ei ddyoddefiadau, J' milwyr yn bwrw coelbren areiwisg; ac