Skip to main content

Y GEEAL. EBRILL, 1860. TRAETHAWD AE DDIENYDDIAD (CAPITAL PUNISHMENT), SEF A YDYW Y FATH GOSBEDIGAETH YN GYFREITHLON, YN OL YR YSGRYTHYR4U, NEU NAD YDYW? ffian 8 $arcí- <& Hoierts, ÎSet^cI, Bassaleg. ( Buddygol yn Eisteddfod Freiniol Iforaidd Aberdare, 1857J CYNNWYSIAD PENNOD II. Yr anhawsder i brofl gosodiad negyddol.—Anwybodaeth, anochelgarwch, a rhyfyg, yn cael eu dangos yn aml yn nglyn ag apeliadau at amdurdod yr Ysyrythyrau.— Ypwys, yn yr •ymchwil presennol, o gadw at reolau awduredig ianfnddehongliad Y sgrythyrol,—Sylwadau gochcìiadol a iiyfforddiadol gyda golwg ar hyny. — {ìì Y cyfeiriad Ysgrythyrol cyntaf'at ddienyddiad: y ddcddf Noachaidd.—Amrywiaeth barnau a chyflcithiadau yn perifod gwir ystyr geìriau Duw wrth Noaliyn ammheus.—Caniateir, er hyny, fod y geir- iauyn cynnwys deddf bendant a diammheuol i roddi y llofrudd i farwolaeth.—Amrywiol resymau dros gredu nad oedd y ddeddf ond un amserolac amgylchiadol, ac na fmrìadwyd mo honi yn rheol gyffredinol a digyfnewid i tywodraethau grcladol ì ymwneyd a'r llofrudd.—(2.) Dienyddiad dan gyfraith Moses.— Iuddewiueih we'âi ei diddymu.—Llawer o ddadleuon yn mysg Cristionogion yn tarddu oddiar ymlyniad ys- iyfnig wrth yr egwyddor luddewig.— Yniwaid o hyny.—Afresymoldeb y dybfod y Dwnflywiaeth (Theocra- ey) luddewig wedi ei fwriadu yn gynllun o wìadlywiaeih gyffredinol.—f'S.) Ilanes Ysgrythyrol dienydd- iad yn profl fod Duw dan bob goruchwyliaeth wedi cadw yn ei law ei hunan yr hawl i gymmeryd ymaith fywyd.—(i.) Arweiniad y naill oruchwylìaeth i'r llall.— Yr hyn beth yn yr Ilen nad yw wedi ei gorphori yn y Newydd i'w ystyried wedi ei ddiddymu.— Y rheol yn cael ci chymhwyso. — Y deddfau dienyddol dan yr Hen Destament ynprofl yormod.—Annghyssondebpleidwyrdienyddiadahwy eu hunain yn euhapeliadau at yr Hen Destament.—Y dienyddwr gwladol yn irawsfeddiannu " hawliau coron " y Goruchaf. DIENYODIAD YN NGWYNEB ADDYSGIABAU HANESIOL YR HEN SESTAMENT. Mae yn haws haeru, hyd y nod gyf- eiliorn.ad, na'i wrthbrotì. Yn ngwyneb fod llawer yn haeru fod yr Ysgrythyrau yn cyfreitliloni dienyddiad am lofrudd- iaeth, bydd yr ysgrifenydd yn y tudalen- au caulynol, wrth wa iu hyny, yn llafurio dan yr anfautais o geisio profi gospcìiad negyddo). Gwaith anhawdd yw*profi o'r Ysgrytbyr, nac o unmah arall, nad oes gan ddynion hawl i wneyd llawer o bethau ag sydd ynddynt eu hunain yn dra ammheus. Nid yw y Beibl, mewn modd peudant, yn gwahardd llawer o bechodau wrth eu h'enwau; ac yn wir, y niae amryw o arferion mwyaf erchyll cynideithas, megys caethwasanaeth,rhyí'- el, teyrn-orthrwm, a dialyddiaeth, ag yr haerir yn ddigywilydd gan lawer o'u hattegwyr, eu bod yn hollol gyfreithlon ar dir Ysgrythyrol. Nid ydyw hyn, yn y gradd lîeiaf, yn profi fod gair Duw yn cefnogi y cyfryw bethau; ond y mae yn profi pa mor gyfeiliornus, cnawdol, a llygredig, yw golygiadau llawer gyda golwg ar iawn-ystyr yr Ysgrythyrau. Ýn nesaf at ragfarn a phleidgarwcb, nid oes dim ag sydd ya darddell mwy tor- eithiogoddadieuon diddarfod,nasyniad- au cyfeiliornus ac anwybodus yn nghylch y modd yr ydym i ddeall gwahanol ran- au y Beibl. Mae o bwys mawr, gan hyny, yn yr ymholiad presennol, pa ur. bynag a wneir ai haeru ai gwadu cyf- reithlondeb dienyddiad, i edrj'ch ar ein bod yn gwneyd hyny yn unol â rheol- au cyfreithlon dehongJiad ysfrrytliyrol. Wrth amcanu cael allan feddwl Duw yn ei air gyda golwg ar bwnc o'r fath ag sydd yn bresennol dan ein sylw, mae yn anhebgorol anghenrheidiol i gadw golwg ar natur a theithi arbenig yr ysgrií'eniad- au ar ba rai yr ydym yn seilio ein dadl- euon. Nid yw yr Ysgrythyrau yn cael eu gwneyd i fyny o gyfundiefn gryno o ddeddfau syml a diamwysol ag sydd wedi eu bwriadu yn rheol buchwedd i ddynion yn gyffredinol; ueu, ynte, yn gydradd yn eu rhwymedigaethau ar bawb, yn nihob oes, a than bob goruch- wyliaeth. Cawsant eu hysgrifenu ar wahanol amserau, mewn gwahanol i^gth- oedd, gan ddynion o olygiadau a nod- weddau meddyliol amryddull, a'u cyfeir- io at ddynion dan amgylchiadau amry w- 10