Skip to main content

CERDDOR CYMREIG. <ÇîTtrhjgra:itnt $fttsal aí tüasanaeíh: ŵrddoriaáft pt mîjsrj g %mrjr, Cyhoeddedig dan nawdd prif Gerddorion, Corau, ac Undebau Cerddorol y Genedl. Rhif. 25.—Cyf. II. MAWETH 1, 1863. Pris 2g.—gydá'r post, 3c. ffinnníonsíaìr, CERDDORIAETH TÎT T RHTFTN HWlí, Anthem.—" DYRCHAFE R ENW IESTJ CtJ." GS-an William Bykî). Wedi ei chyfaddasu at eiriau Cym- reig, a'i tbrefnu i'r organ, gan y GrOLTGTDD. Tv DAL. Caniadaeth..................... ...... 1 Yr Hen Ganfed ..................... 2 Purdeb Chwaeth niewn Cerddoriaeth ......... 4 Beirniadaeth.................. ...... 5 Oronicl Cerddorol...................., 6 Hysbysiadau ...... ... ............... 8 Camatmetí). DOSBARTHIADAIJ, EnESTRAU, AC AîîSODDATJ T Llais Dynol. Ar ol taüu golwg yn fyr ar beirianwaith y llais dynol, a'r modd y mae sain, a gwahanol seiniau, yn cael eu cynyrchu ganddo, eiu gorchwyl nesaf ydyw, dosbartím y seiniau byny. T mae dwy egwyddor yn ol pa rai y gellir gwneyd dosbarth- iad arnynt; y nndl ydyw Gradd (pitcli), a'r Uall ydyw Ansawdd (timbre). Ni a'u dosbarthwn yn y lle cyntaf yn ol yr egwyddor gyntaf a nodwyd, sef yn ol eu Gradd. Yn mlaenaf oll, y mae holl seiniau y Uais dynol, fel yr büiogaeth ddynol ei hun, yn ymranu i ddau ddosbartb mawr, sef Gwrryw a Banyw —Heisiau gwrrywaidd, a lleisiau menywaidd. Ychydig o sylw a ddeugys i ni fod pob' un o'r ddau ddosbarth hwn eto yn ymranu i ddau o wahanol ddosraniadau; y llais gwrrywaidd i'r dosraniâdau a eîwir yn gyffredin wrtb yr enwau Bass a Tenor; a'r menywaidd i'r rhai a elwir yn gyffredin y Contralto a'r Soprano. Ond erbyn gwrando a sylwi ychydig yn fanylach drachefn, yr ydym yn caeí fod y ddau ddosbarth yn ymranu i ychwaneg fyth o adraniadau. Y modd y dosrenir hwynt yn fwyaf cyffredin sydd fel byn:— I. LLAIS GWBRTWAIDD. 1. Bass,—yn cynwys seiniau isaf y llais dynol. 2. Baritone,—tua thair gradd uwchlaw y Bass. 3 Tenor,—tua thair gracld uwchlaw jBaritone, 4. Counter-Tenor,—tuathair gradd uwchlaw y 3Jenor. II. LLAIS MENTWAIDD. 1. Contralto,—jn cynwys seiniau isaf y llais hwn. 2. Mezzo-Soprano,—tua thair gradd uwchlaw y Contralto. 3. Soprano,—tua thair gradd uwchlaw y Mez- zo-Soprano; ac yn y cyffredin, golygir fod y ddosran hon yn cynwys seiniau uchaf y llais dynol; ond yjnae gan yr Italiaid ddosran arall, sef— 4. Soprano-sopracuto,—yn mha un ygosodanty seiniau uchaf a gynyrchir gan y ilais menywaidd. Y mae eto yn perthyn i bob un o'r adraniadau uchod wabanol Eestrau (Begisters). Pertbyna i bob un o'r ddau ddosbarth dair rhestr, sef— 1. Ehestr (neu lais) y Frest (CJiest Begister). 2. Ehestr ffugiol (Falsetto Register). 3. Ehestr y Pen (Head Begister). Yn y lle hwn, ni a osodwn dafien yn dangos y seiniau perthynol i bob un o'r Dosraniadau, yn- ghyd a pha rai o honynt sydd yn perthyn i bob Bhestr. [G-wel y cyfarwydd ein bod yn rhoddi y terfynau pellaf' a gyrhaeddir gyda gradd o effeithiolrwydd gan y prif gantorion. Y mae ambell lais eithriadol a gyrhaedda yn mhellach fyth na'r terfynau hyn; ond yn mysg lluaws ein cantorion yctíydig a geir i'w cyrhaeddyd.] Bass. &+%+- - •'^ foj-frJb-Jas^ Brest. Baritone. U- ÌLc,_ Ffugiol. __± Brest. Ffugiol. Nodiad.—Grwir y gall Bass a JBaritone gynyrchu seiniau perthynol i Restr y Pen, y rhai fyddant yn llawer uwch nag a ddangosir uchod: ond yn y cyffredin nid ydynt oud aneffeithiol, a goreu pa leiaf o honynt a glywir. Tenor. ^. -qH*- ____! 8awd ynîs. ■■«I ^T&r Brest. Ffugiol. Pen. Yn gymaint a bod y Tenor yn ysgafnach ac ystwythach na'r JBass a'r Sarìtone, y mae yn hawddach ìddo gytuno