Skip to main content

Y CERDDOR CYMREIG AT WASANAETH CEEDDOEIAETH YN IYSG CENEDL Y CYMEY. CYHOEDDEDIG DAN NAWDD PRIF GERDDORION, CORAU, AC UNDEBAU CERDDOROL Y GENEDL. Rhif. 58. RHAGFYR 1, 1865. Pris 2g.—gydcìr post, dc. PABOTOAD CORDIAÜ. Ysr mysg y rheolau a geir yn argraffedig yn ngweitliiau rhai ysgrif enwyr ar gerddoriaeth y mae uni'r perwyl—Fod yn rhaid i bob anghydsain gael eipharotoi. Dynaun oreolaupendantEarnberger, Logier, ac amryw ereill. Ond mae yn amlwg fod y rheol yn un anghywir ; oblegyd cyfarfyddir ag anghydseiniaid lawer yn ngweithiau y prif gyfan- soddwyr heb eu parotoi. " Mewn arddull rydd," medd Albrechtsberger, " gellir defnyddio anghydsain heb ei pharotoi mewn dau amgylchiad. Yn gyntaf, pan fyddo un anghydsain yn cael ei hadferyd i anghydsain arall. Yn ail, pan fyddo anghydsain yn cael ei tharo yn uniongyrchol ar ol cord cydseiniol." Dyma ei engraifft a'i eglurhad ar yr amgylchiad cyn- taf :— jj,_-»-_ !-£= -p: EEÉ " Yn yr engraifft hon, adferir y 9fed i'r 7fed, pa un yn ei dro a adferir i'r 5ed amherffaith. Mewn trefn i weled y symudiadhwn yn egìur, rhaid i ni ddychymygu fod cydsain yn cymeryd lle rhwng y ddwy an- ghydsain ; fel hyn :— :W- :E 9 8 7 "Mae yr 8fed dychymygedig, g, yn ffuríio i'r glust y mynedíad o'r 9fed i'r 7fed." Am yr ail amgylchiad, dywed ei fod yn cymer- yd Ue yn fynych— 1. Mewn diweddebau gyda'r 7ed, fel hyn :— 2± m- t— :tí~ xzS: :%3gEî3 'jot.- -S- :p: ±=z ~É2: :tz: =iíz-| 2. Gyda gwahanol wrthddulliau cord y 7fed, fel hyn:— 3, Gyda'r 7fed, lleiaf a mwyaf, ar 7fed y cy- weirnod, ynghyd a'i wahanol wrthddulliau ; fel hyn:— 4. Gyda'r 9fed, lleiaf a mwyaf, ar y llywydd. Wrth edrych ar wahanol engreifftiau Albrechts- berger, gwelir mai yr egwyddor y mae arn ei sef- ydlu ydyw—-Y gellir dwyn i fewn y gwahanol anghydseiniaid, neu gordiau pedwar plyg, sydd yn perthyn i'r Uywydd, ynghyd a'u gwrthddulliau, heb barotoad. Y mae hyn yn dda ac yn gywir mor bell ag y mae yn cyrhaeddyd; ond y mae ychydig o sylw ar gyfansoddiadau y prif a^ydwyr yn dangos ei fod yn rhy fyr ac amherffaith; oblegyd yr ydym yn canfod anghydseiniaid ereill yn cael eu defnyddio yn ddibarotoad gan y cyfan- soddwyr goreu. Y rheol a osodir i lawr gan Weber ydyw—Nad oes dim eisiau parotoi ond yn unig yr anghydseiniaid hyny ag ydynt yn taro yn gras ac yn arwar y glust; a bod yr angenrheidrwydd am barotoad yn dy- bynu ar raddau y crasder hwnw. " Y mae hyn,'' medd efe, " ar unwaith yn ateb y gofyniad. Pa seiniau sydd yn gofyn cael eu parotoi ?" Gad- ewch i hyny fod, Weber, medd y darllenydd; ond y gofyniad mawr ag nad ydyw eich gosodiad yn cyffwrdd ag ef o gwbl, ydyw—Pa seiniau neu gordiau sydd yn taro yn gras ar y glust ? Ac y mae gofyniad yn dyfod i fewn y tu cefn i hwnw drachefn, sef—A ydyw cerddoriaeth yn gofyn fod pob seiniau yn cael eu dwyn i fewn yn y modd mwyaf esmwyth a thyner i'r glust? Atebwn yn