Skip to main content

Y DIWYGIWR. Rhif. 241.] ~~AWST, íäST" LCvf. XX. OEDDFWRIAETH WLADOL A'R FASHACH FEDDWOL, NEÜ Y MAINE LAW. Y FEIRNIADAETH. Deubtniwtd traethodau Lycurgus, Timotheus, Rechab, a Solon. Rhydd Lycuugüs, yn nechreu ei ysgrif, adroddiad crynoo gychwymady "Maine Law" yn America, ac o'i dylanwad da yn mhob talaeth lle y cafodd ei sef'ydlu. Dengys wedi hyny fod mwy o angen am dani yn awr yn Lloegr, á Scotland, a Chymru nag a fu erioed yn America. Crybwyila farnau amryw ynadon, ac creill ar y pwnc; a rhesyma fod hawl gan ddeiliaid diwyd a sobr y deyrnas i alw am ddeddf i attal masnach ag sydd yn achosi y fatli draíFerth, a'r fath goìled iddynt. Dengys yn cglur y gwnai Maine Law les annhraethol yn Lloegr, ac y gellid ei chael yn hawdd ond i'r wlad alw am dani. Cyfeiria wedi hyny at y " Cyngk.aiu" a ffurfiwyd yn Manchester, Mehefin laf, 1853, er attal masnach y diodydd meddwol, ac at y tir a enillwyd yn barod ; a therfyna drwy anog etholwyr i godi eu llais o blaid y fath Ddeddf ar adeg etholiad eu cynrychiolwyr; a geilw ar weinidogion yr efengyl, a blaenoriaid ein cymdeithasau crefyddol, i gydymegnio ar unwaith o blaid aincan mor bwysfawr. Y mae ei draethawd yn un o gynlíun da, ac y mae yn rhesymu yn burdeg oddiwrth ffeithiau anwadadwy ; ond y mae ei ysgrif yn cynwys llawer o wallau orgraff a chystrawen. Byddai yn werth i un mor dda am drefnu ei faterion, ddysgu ysgrifenu ynfwy cywir. Nid rhyw lawer o ofal fyddai raid iddo gymeryd cr ysgoi gwallau fel y rhai canlynol :—" Y gclltydd ac mae y Dalaclh mor enwog am danynt." " I rAwymo gwerthwyr." Buasai "lelir iddynt" yn well na"telir hwynt." " Y ddeddf hyn," yn lle hon. " Ei effeithiau," yn Ue " ei Äeffeithiau. " Mwyafntf o 18 am bob 10, ac 86 am bob 40." Mae'r gair^wí» yn gwneud mwy o ddrwg nag o dda. " Diodydd..... er ei werthu," yn lle er eu gwerthu. "Nci os cclwyddog byádai y tystion, cânt flwyddyn o gosb." " Ysgrifen-dyst oddiwrth y Phwsygwr." " Dywcdant na ddelaî hi byth i bcn, a phc buasai y fath ddéddf yn cael ei gwneud, y ceid gwel'd mai dinystriol fuasai ci effeithiau, ac na fuasai nem- awr amser cyn cael ei galw yn ol." Camp uchel wrth ysgrifenu ydyw cadw iawn foddau, aiawn amscrau y perwyddiaid. "Oddiar mae mewn grym," er pan ydyw, yn well. " Y fath ac y byddai," " trwchant," "rhwfedi," " xhi f'ychan." " Reports Matr Portland, a Maẁ Rangor." " 1000 dollar o dal tlawd," o dreth tylodion, yn well. " Bemydd," " yn JValeithau," " PeMsylvania." " Gwirodydd poethion ;" prin y mae eisiau y gair poethion. Tafarndaw, meddww, Mynwî', Cymre, d?íddymdra, fe i-Aoddodd, ein j/sgoldai, yn iValaeth, pob ran, i rŵoi, un?<g, trwgolion, llettai, " rhyw rÄyfel ôarhat's," " yn y Twerddon," " tiriogaeth eang o faintioli;" buasai y ddau air y d" iic , „........... priddyn------- tylldy i fyned heibio pob un arall." Gwell Cymraeg Jyddai dweyd,. Difityüdỳ ragori " " " "'" '..................'""" ''""" "" ..... wyddc Uanw àdtmaa,,"''os~byddai i ni gymmafnt o fainteisíon nìéwn cysylltiad a'r ddeddf hyn, a gawnnirfẃ'mohoni?" Hawdd iawn fyddai gwella dywediad fel hwn. "Argl- wydd Proyost o Edinburgh," "oddiar cawd y ddeddf," "nid yn um<g un diwrnod 1& ôO