Skip to main content

Y BEIRNIAD. Y DYN CRIST IESU, MAB DUW; NEU, YR HYN OEDD CEIST EEL DYN YN PEOFI EI FOD YN DDTJW. jp ys agos i ddwy fil o flynyddoedd yn oî, ymddangosodd dyn yn ^jiawlad Judea mewn amgylchiadau cyffredin, heb ddim yn neilìduol yn ei ymddangosiad allanol i dynu sylw; er hyny, yr oedd pawb a'i gwel- ent yn sylwi arno, ae y mae dylanwad ei ymddangosiad yn cael ei ueimlo hyd heddyw, ac yn myned ar ei gynydd yn barhaus, a hyriy ***ewn dull gwahanol iawn i ddylanwad neb arall. Bu Alexahder, ^sesar, ac ereill, yn meddu dylanwad mawr yn eu dydd; ond darfu ean ^ynted ag y buont hwy feirw- Mae dylanwad Homer a Yirgil, Plato a Bacon, yn cael ei deimlo hyd y dydd heddyw mewn cylch bychan, pm fath neillduol o feddyliau; ond y mae dylanwad Crist wedi par- «au i gynyddu er iddo ef farw, ae yn cyrhaedd dros bob gwlad, ac yn efíeitbio ar bob math o feddyliau i'r fath raddau ag i gynhyrfu eu ^aionau i wneuthur ei ewyllys ef, yr hwn nis gwelsant erioed. Mae ei ^"ylanwad arosol yn wahanol iawn i'r eiddo pob dyn arall fu yn y byd erioed. Efe ei hun yw canolbwynt ei holl addysgiadau; a dysgir ni $a nesaf y gwnelom ei efelychu, mai goreu oll y gallwn ddirnad ei audysgiaeth. Tra yn y byd ymwrthododd â phob moddion allanol er eyíEaedd dylanwad. Gallasai yn hawdd gasglu cyfoeth. Cafodd gy- jtyg ar deyrnas, ond gwrthododd y cyfan; nid fel un yn ofni nas gallai j^yddo yn ei amcan, ond fel un ag oedd ag amcan gwahanol iawn, yr ^fû nis gallai ei gyrhaeddtrwy droi yn nghylchoedd uchaf eymdeithas. ^1 wnaethunymdreehidynusylw mawrion y byd, nac i eniÜeu dylan- ^ad o'i blaid; ond yn hytrach taflodd o'i law yn fwriadol gyfleusderau a *oddwyd iddo i enill eu ffafr a'u cynorthwy. Dewisodd yn ganlynwyr iddo y dynion mwyaf anwybodus ac isel 6u hamgylehiadau allesid gael yn yr holl wlad, tra y taflai bob rhwyst* ar ûordd dynion cyfoethog a thalentog a ewyllysient ddyfod yn ganlyn- ^y* iddo. Ymddygodd yn hollol groes i bawb fu yn y byd yma erioed ^11 ceisio enill dylanwad ac awdurdod yn mhlith dynion. Argyhoeddai |yday Hymder mwyaf y rhagrith cuddiedig oedd yn nghylchoedd achaf eymdeithas, tra yr oedd yn drugarog iawn, ac eto yn onest, at y pehaduriaid gwaethaf. Parhaodd drwy ei pes i fyw yn mysg dosbarth 8©laf dynolryw, ac er hyny dysgleiriai ei rinweddau nes condemnio y^ion goreu ei oes, a pheri iddynt deimlo nad oeddent deilwng i'w 13