Skip to main content

^r 'Athronydd Cymreíg (The Welsh Philosopher). RniF 47] AWST, 1S94. [Cyf. V. C W E S T I Y N A U GWYDDONOL. Ganî Tho.mas Jones, Llanrw*. GOF. 4. Dangoswch y modd y gweithreda (a), y Gwres-fesurydd (tlicnnomcicr), (b), y Pwys-fesur- ydd (bammetcr). A. («•). Y Gwres-fesurydd (thcrmomctcr).—Gweith- reda er dangos cerni a gwres, neu dymeredd, a hyny yn y wedd a ganlyn : Y mae pen crwn y bibell yn llawn arian byw, yr hwn sydd yn lleihau ar oerni, ac yn cyîi- yddu ar wres, a thrwy hyríy yn effeithio yn y modd yma er tynu yr edau fetel yn }■• bibell fechan i lawr, neu ŷn ei gwthio i fyny gynìfer o raddau, ac fel hyn y mae yn dangos y tymherecld. Gallwn farnu oddiwrth y pwynt ar ba un y saif yr arian bywyn y bibell, beth yw tymer- edd cylchynol. Y mae y bibeli wtdi ei nodi a gradd- fesurau er dangos graddau y tymeredd, fel y bydd yr arian byw yn codi neu yn gostwng ynddi. Perthyna iddi ddau bwynt, a elwir pwynt y rhew, a phwynt dwfr berw ; ac y mae y cyfwng rhwng y ddau bwynt yma A\edi cael ei ranu i niter benodol o ranau c)farta! a elwir yn raddau, mewn trefn i fesur y tymeredd gyda mwy o gywirdeb. Ac y mae yna raniadau ar y bibell yn cael eu cario dros y pwyntiau o ddwfr berw a rhew ; y graddau sydd uwchlaw pwynt dwfr berw a nodir yn raddau gwres, ac a ddynodir trwy yr arwydd + ; tra 3^ mae y graddau hyny sydd islaw pwynt y rhew yn ca«l eu galw yn raddau oerni, ac yn cael eu nodi ar arwydd