Skip to main content

Ehif. 59.] TACHWEDD, 1031. [Cyf. V TKilETHlWD AR FYWSTD, YSGRIFENADAU, A NOOWESDIAD Y DIWEDDAR BARCH. JOSEPH HARRIS, Abertawy, fyc. $c. RHAN II. (PARHAD O DUDALEN 232. CYF. V.) " To watch the pro~ross of írenius, and obserre the process by whicli taletit derelopes itself in those who have no other claim to attention thau their abilities, cau never be au uimiterestinÿ task to the rellective and coutemplative man."—AN'ON. " Gwael a llwm yw jrwely llaith—y cadarn Fu'n codi'r Omeriaith: Priddwyd cyfaill pereiddiaith, Tôa gro attcg yr iaith! " Eryron Gwyllt Walia. Wedi arwain o honom ein darllen- wyr at derfyniad gyrfa ddaearol Gwrth- ddiyeh ein Cofiant, ac wedi canad o honom arno byrth tywyllion y bedd; adgyrchwn igip-dreniio arei lafur awdur- ol, drwy yr hyn y canfyddwn ddadblygiad ac ymëangiad graddol a chynnyddol ei feddwl, ac y cyfarfyddwn à phrofion di- ymwad o eífeithiau hynodion ymroddiad— hyd yn nod dun anfanteision lawer. Am- gylchiadau llëenyddol y Dywysogaeth yn aniser ymddangosiad cyntaf Harris oent yn gyfryw ag a roddent ddigon o gyfle ac o faes i ymdrechion awdurol. Anamledd Hyfrau sylweddol a gwasanaethgar ar agos bob pwngc o wybodaeth grefyddol, wladol, neu gelfyddydol, a alwai yn uchel am lafur y sawl a garent ac a ddymunent lwyddiant hen Walia. O'r tu arall, ab- sennoldob galarus ysbryd darllengar, ac annhueddiad cyffredinol i fyfyrdod dwys ac ystyriol oedd ddigon i ddigalovni ym- ^rechion ysgrifenwyr Cymreig: tra yr oedd cybydd-dod, neudiodi, neuyddau, Cyf. V. yn effeithio cyramaint i attal gwerthiad Uyfrau, nes lluddias dyn ystyriol a chyf- iawn i fyned i'r wasg, lieb yn gyntaf wneuthur i fynu ei feddwl i redeg yr antur o fod yn golledwr arianol drwy yr amgylchiad. Yn lle derbyn tál am eu llafur, gortyddai i'r rhan fwyaf o awdwyr y ganri ddiweddaf, gydag eu Hafur myfyr- dodawl, roddi llawer o dreuliau eieiü, drwy deithio yn mhell at yr Argraífydd, myned ar draws y wlad i werthu eu llyfrau bychain, ac yn y diwedd, efallai, cael gwaith caled i werthu digon i dalu atn yr argraífwaith. Nid dim ond gwladgarwch a allasai dueddu y cyfryw lafur, dan y cyfryw amgylchiadau ; ac y maent y dyn- ion a ysgrifenasant i hyfforddi a Ilwybr- eiddio y Cymry yn y ganri ddiweddaf, er distadled yr ymddengys rhai o'i cyfan- soddiadau i ddoethion hunan-ddigonol yr oes hon, yn teilyngu ein mawr-barch gwresocaf, ac ein coífa anrhydeddusaf. V7n nechreu y ganri bresennol, pan y dechreuai ambell i baladrgobeithiol dyw- 41