Skip to main content

SEF CYHOEDDIAD PYTHEFNOSOL AT WASANAETH CREFYDD, LLENYDDIAETH, AC ADDYSG. Cyhoeddedig er Coffadwriaeth am y Parchedig Thomas Charles, o*r Bala. Gyf. I.—Rhif. <3.] DYDD SADWRN, MAWRTH 12, 1859. [Pris ün Geiniog. Y Pechadmusrwydd o Beidio a gwneuthur Daioni Y Puìpud Cymreig,—Rhif II................. " Eu hiaith a gadwant."—Pennod I............. 'Rwy'n gymhwrs iawn i'r Bedd. .............. Diwydrwydd a Chynnildeb—Pennod I. 81 83 84 86 86 Y Beibl Oddiallan....................«,,.......... 87 Dywediadau " Oid Humphrey.".................... 88 Pethau Cyffredin.................................88 Deng Noswaith yn y "Black Lion.''..............89 Yi Àdfy wiad yn sir Aberteifi...................... 92 Y Wasg........................................ 92 Y Dylanwad.................................... 92 Trugaredd Duw.................................. 93 Nerth Eewyddor mewn Genelh.................... 93 Llweh Aur..................................... 94 Yr YsgoJ....................................... 95 At eiii Dosbarthv.yr.............................. 95 Y Golygydd at ei Ohebwyr,...................... 95 Y PECHADURUSRWYDD O BEIDIO A GWNEUTHUR DAIONL Y mae yn debyg mai ychydig, niewn cymhar- iaeth, sydìd yn edrych ar beidio a gwneufhur daioni yn bechod yn erbyn Duw. Y mae pawb yn barod i addef fod meddwi, tyngu a rhegi, a halogi y Sabboth yn ddrygau ; y mae hyd yn nod y dynion gwaethafj y rhai sydd yn euog o'r pethau yma eu hunain, yn ddigon parod i addef íod pob un o'r rhai hyn yn bechod yn erbyn Duw, ac yn ddinystr i'r dyn ei hunan. Ond tra y mae pawb yn barod i addef hyn, ychydig iawn a geir yn barod i addef, neu o leiaf ychydig a geir yn ystyriéd ac yn teimlo, fod peidio a gwneuthur daioni yn bechod—íbd dýn yn dyfod yn euog ger bron Duw am beidio defnyddio pob mantais a osodir yn ei gyrhaedd i ogoneddu Duw a llesàu ei gyd-ddynion. Ond nid yw y Beibl yn fwy eglur ar ddim uag ydyw ar y mater yma:—" Am hyny i'r neb a fédr wneuthur daioni, ac nid yw yn ei wneuthur, pechod ydyw iddo ;" neu fel y mae cyfieithiad arall o'r geiriau—" I'r neb sydd yn gwybod pa fodd'i wnéuthur daioni, ac nid yw yn-ei wneuth- ur, pechod yw iddo." Os ydwyf fi yn gwy- bod am ryw.ffordd yn yr hon y gallaf fi wneyd rhyw ddaioni, a minau yn ei adael heb ei wneuthur, yr ydwyí' yn y fàri, oblegid hyny, yn dyfod yn euog ger bron Duw. Y mae y Beibl yn dwyn yr egwyddor yma i sylw hyd yn nod mewn cysylltiad â'r ymdrafod rhwng dynion â'u gilydd gyda phethau tymmorol:—" Na attal ddaioni oddiwrth y rhai y perthyn iddynt, pan fyddo ar dy law ei wneutíiur. Na ddywed wrth dy gymydog, Cerdda ymaith, a thyred amser arall, ac y foru mi a roddaf; a chenyt beth yn awr." Os ydym yn nacâu neu yn es- geuluso gwneyd rhyw ddaioni i'n cymydog mewn ystyr dymmorol, pan yr apelir atom am hyny, a phan y mae "ar ein llaAv ei wneuthur," yr ydym trwy hyny yn troseddu rheolau y Beibl ac yn pechn yn erbyn Duw. Os ydym gan hyny ỳn pechu trwy beidio a gwneuthur daioni i'n cymydog, pan y mae hyny ar ein llaw neu o fèwn ein gallu, mewn ystyr dymmorol—gyda'r pethau lleiaf;—pa faint mwy ysgeler ydyw y pechod o beidio a gwneuthur daioni ysbrydol i'n cymydog, neu i bwy bynag sydd o fewn cylch ein dylanwad, pan y mae hyny ar ein llaw i'w wneuthur ? Y mae dyn, wrth beidio a gwneuthur daioni, yn ol y manteision a'r cyfleusderau sydcì ganddo i hyny, yn pwthweithio amcan y Creawchrr yti ei ddwyn i fod, ac yn ei rjynnal mëwii bod. Amcan y Creadwr yn dwyn àyn i fod, oedd er mwyn iddo dderbyn daioni a gwneuthur daioni. Dyma yr unig fîordd y gall dyn fod yn gysur iddo ei hunan ac yn ogoniant i Dduw, yn gystal ag o ddefnydd i ereill—trwy dderbyn daioni a gwneuthur daioni. Ac y mae dyn yn derbyn mewn trefn i roddi; y mae yn cael daioni mewn trefn i wneuflnir daioni. Y mae yr egwyddor hon yn rliedeg trwy holl waith y Creawdwr; nid oes dim na neb yn derbyn ei fod er ei fwyn ei hunan, ond er mwyn ei-eill hefyd; y mae pob peth yn derbyn mewn trefn i roddi. Y mae y ddaear yn cìerbyn llawei-: y mae yr haul yn gwasgaru ei belydrau adfywiol dros ei hwyneb ddydd ar ol dydd; càwodydd maethlon o wlaw, y naill ar ol y llall, yn filiwnau lawer o ddiferion, yn ei dyfrhau. Ac heblaw yr hyn y mae hi yn ei dderbyn gan natur. y mae hi yn derbyn ííawer hefýd oddiwrth lafur dyn ; y fath throi, i'w har- írwerth- drafferth a gymerìr i'w thrin a'i throi, ediff a'i gwrteithió, ac i roddi yr had