Skip to main content

Y GWffi FEDYDDIWR. Cyf. 1.] RHAGFYR, 1842. [Rhif. 12. LLYTHYRAÜ CREFYDDOL. LLYTHYR I. ARFAETHAU DUW. GAN D. JONES, CAERDYDD. Mr. Golygydd, ac antnjl gydwladwyr, Nid fy amcan yn y llythyrau hyn yw cýnhyrfu dadl na digter, ond gosod allan, mor eglurag y gaüwyf, fy syniadau ain yr hyn yrydwyf yngredu am wahanol byngc- ian crefydd Iesu Grist, yr hyn, hyderwyf, fydd yn foddion i gynorthwyo y difarn i ffurtìo nn yn unol à gair Dnw, ac hefyd i fod yn foddion i adferyd y camfarnydd i uniondeb barn. Yr wyf yn hyderu y caf y fraint o gadw cynnwysiad y llythyrau yn atebol i'w henw. Yr wyf yn rhoddi caniatâd, a mwy, erfyniad, ar fy mrodyr, os canfyddaut íi yn gamsyniol, i'm hargyhoeddi yn gre- fyddol. Dichon i ryw un ofyn paham yr wyf yn cymeryd gorchwyi o'r fath hyn mewn llaw yn awr, pan y raae pob peth mor dawel yn y dy wysogaeth ? Fy atcb y w, mai nid fy amcan yw atlonyddu; a pheth arall, yn awr yr wyf fi yu bodoli yn y fuchedd hon, ac os wyf yn gamsyniol, niae yn llawn bryd fy nwyn i iawn syniad, ac os wyf yn syniad yn gywir, nis gellir ymaflyd yu rliy gynuar ar adeg i wneud Hes. Er mwyn dedwyddyd y darllenydd, amcanwyf ysgrifenn yn rhwydd a golen, a gofalwyf na fyddo pen cyntafa diwedd- affy ngwahanol lythyrau yn nihell iawn oddiwrth eu gilydd. Yr wyf yn galw sylw y darllenydd yn y Hythyr cyntaf hwn at Arfaethau Duw. Yr wyf fi yn credu yn y rhai hyny. Arfaethau y Jeliofah ynt ei fwriadau a'i benderfyniadan santaidd, gyda golwg ar ei weithredoedd ei liuu. Y mae pob dyn call yn cario gorucli- wylion o bwys yn mlaen y.u ol cynfwriad a chynllnniad. Nid yw, o ganlyniad, yn Cyf. I. chwitliig i ni ystyried a chredu fod yr " unig ddoeth Dduw" yn gweithredu yn o\ cynfwriad a chynlluniad. Ystyried fod Duw yn cyflawni unrhyw waith heb fwr- iadu ei gyflawni, fyddai ei gyhuddo o ffolineb ; ac ystyried ei fod yn bwriadu yr liyn nad yw yn ei effeithio, fyddai ei gyfrif yn fethedig. Mae yn rhaid i Dduw fwriadu yr hyn y mae yn gytìawnu, a chyflawnu yr hyn y ìnae yn fwriadu. Pa lyfr, pa bennod, neu pa dudalen, sydd yn Mibl Duw nad yw ei arfaethau dwyfol yn cael eu henwi neu eu golygu ? Y mae holl berffeithderau y Duwdod raawr, fel y maent yn cael eu hamlygu yu ei weithredoedd ac yn ei air, yn arwain pob meddwl dynol, os na fydd y dyn yn synwyrbwl iawn, i'r penderfyniad fod yr holl blans, nen y cynlîuniau,wedi eu tynu yn fanwl er tragwyddoldeb. Amlwg yw fod y byd naturiol yn cael ei lywyddu trwy ddeddfau gosodedig gan ei wneutljurwr ; addefir hyn hefyd yn rhwydd iawn san ddynion yn Iled ddieithriad ; a dysgir ni am hyn yn llyfr Duw, "A phwy a gauodd y môr â dorau, pan rnthrodd efe allan megis pe denai allan o'r groth ? pan osod- ais i y cwmwl yn wisg iddo, a niwl tew yn rhwymyn iddo, pan osodais fy ngorchyui- yn arno, a phan osodais drosolion a dorau, gau ddywedyd, Hyd yma y deui, ac nid yn mhellach: ac ymayratteiirymchwydd dy donau di."* Ac am y llywodraethwr mawr hwn y dywedir, " Efc a geidw i ni ddefodol wythnosau y cynhauaf."t Yu awr os yw Duw felly yn llywodraethu y byd natuiiol trwy ddeddfau gosodedig yn ol ei arfaetliau digyfnewid, a ellir dim yn Jub xxxviìi, 9-H 2 x ! Jor. v, -21.