Skip to main content

ID^IST OLTGIAETH Mr. W. T. REES (Alaw Ddu), a'r Parch. J. OSSIAN DAYIES. CYFROL II. RHIF H. CHWEFROR, 1879. PRIS CEINIOG. CYNWYSEB: Cerddoriaeth a Chaniadaeth y Cysegr ... 13 Cerddoriaeth Cymru, gan Dr. Joseph Parry ... 15 Nodau Damweiniol...............15 Congl y Dadganydd — Sylwadau Ymarferol ar Ganu.........16 Plant yr Ysgol—neu Wersi Syml ar Gynghan- eddu a Chanu ...............16 Gwersi Cerddorol...............17 Cerddoriaeth— Ton Gynulleidfaol ............18 Y Bwthyn Gwyn...............18 Y Mis—Cofnodion ol a blaon .........19 Colofn yr Hanesydd— Y Delyn..................20 Eisteddfod Genedlaethol Birhenhead, 1878 ... 20 Eisteddfod Caorffili...............21 Ein Bwrdd Golygyddol— Y Wasg Gerddorol ............22 Hysbysiadau.................24 CWRS 0 ANERCHIADAU NEU BAPYRAU YMARFEROL A BEIRNIADOL AR GERDDORIAETH A CHAN- IADAETH Y CYSEGR. Dylanioad Cerddoriaeth, a'r lle ddylai gael yn y Gwasanaeth Crefyddol. [Parhad o tudalen 2.] II. Y lle ddylai cerdddorìaeth gael yn y gwasanaeth crefyddol.—Y mae y sylwad- au blaenorol yn cin harwain at yr ail ran o'n testyn ; sef, mewn geiriau ereill, fod cerddoriaeth yn cael llawer rhy fach o sylw, ac yn elí'en rby ddibwys yn ngwas- anaeth crefyddol yr Ymneillduwyr. Fod cerddoriaeth ynddi eì hnnan yn cyfranogi at, ac yn rhan bwysig o'r gwasanaeth cyhoeddus, a addefir yn lled gyffredin; eto, y niae rhai yn edrych ar ei dygiad i fewn, o leìaf mewn rhyw ffurf newydd, )û lled amheus ; a thueddant i ddibrisio y rhan gerddorol o'r gwasanaeth, yn enwedig os na fyddant yn naturiol hoff o gerddoriaeth eu hunain; ond carem ddwyn ar g0f i'r cyfryw, fod dwyn i fewn 11' gwasanaeth gerddoriaeth yn ei holl fanau yn gyfreithlawn ac ysgry thyrol; *° ond i ni ddarllen ein Beiblau, cawn weled fod yr Arglwydd wedi dangos eî foddlonrwydd laweroedd o weithiau i'r ffurfwasanaeth o gann mawl. A cheir anogaethau yn fynych i'w folianu : " Da yw molianu yr Arglwyd.l, a chanu mawl i'th enw di, y Gnruchaf; a mynegu y bore am dy drugaredd, a*th wirionedd y nosweithiau ; a'r ddegtant, ac ar y nabl; ac ar y delyn yn fyfyriol," meddai Da- fydd yn y Salm odidog xcii. I—3. Yu wir, os yw y celfyddydau yn rhoddion i ni oddiwrth Dduw, y mae yn rhesymol i ni gyflwyno y dadblygiacau goreu o hon- ynt i'w wasanaeth ; ac os yw hyn yn wir am yr holl gelfyddydau, y mae felly mewn modd arl>enigg\da cherddoriaeth, oblegyd dyiua yr unig gelfydclyd barhaol —" Hi bery'n hwy na bore a nawn." Yn iaith y Beibl hi a oroesa y bedd— canu fydd vn y nefoedd— Bydd canu uwch am Galfari Nas clywudd yr angelion frjr, Pan ddelo Salem bur yn llawn. Ehodder lle mawr iddi yma ynte—yma, meddwn, yn yr eglwys ar y llawr, fel ein. cymhwyser ni drwy gymeryd rhan yn y gwasanaeth hwn yma, i uno a'r cor mawr yno. Yn awr, y mae tri pheth yn ymgynyg i'n meddwl y rhaid eu cael cyn rhoddi y lle i gerchloriaeth a ddylai gael yn y gwasanaeth—(1) Dylid ei hystyried yn gydbwys ag ordinhudau ereill y ty. ÎS7id peth i ddifyru plaut yw cerddoriaeth y cysegr, ond cyfrwng i ni foddhau Duw yn y ffurf mwyaf perffaith, pur, ac ys- brydol; neu ynte offenn nerthol yn ílaw y diafol i arilwys y cabledd mwyaf ar wrthddrych ein haddoliad. Yr ydym lawer gwaith a phob amser o ranhyny y cawn gytle, wedi talu ymweliadau ag eglwysi a cbapeli o bob math, er gweled faint o le mae cerddoriaeth yn ei gael yn- ddynt, a Ue y gwelwn fod y dduwies swynol yn dysgleirio a blodeuo, ac yn cael lle cyfartal i, ac yn cael ei chario yn mlaen yn gyfooLrog ag, un o ordinhadau